Amerika’daki 4 Temmuz Kutlamaları ve Kısa Bir Amerika Tarihçesi

Dün Amerika’da Amerikan bir aile ile 4 Temmuz kutlamalarına eşlik etme fırsatı buldum ve size hem bununla ilgili hem de kısa bir Amerika tarihi ile ilgili bilgi vermek istedim. Şimdi lafı uzatmadan yazıya geçelim…

ABD, dünyanın süper gücü, kimilerine göre özgürlükler ülkesi, kimilerince ise vahşi kapitalizmin ve savaşların en büyük aktörü. Seveni olduğu kadar, nefret edenin de fazlasıyla olduğu bir ülke. Fakat şu bir gerçek ki, özellikle 20. yüzyılı ve günümüzü ABD belirledi, belirliyor.

Amerika, 1492 yılında Christopher Columbus tarafından keşfedilmiş.

Tabi ki Amerika’nın keşfiyle ilgili başka iddialar da mevcut. Bunlardan ilki yaklaşık 1000 yılları dolaylarında Vikinglerin ilk kez Kuzey Amerika’yı keşfettiği yönünde. Hatta buldukları yere Vinland ismini vermişler.

Bir diğer iddia da Çinlilerin, Colomb’dan yaklaşık 200 yıl kadar önce Amerika’ya ulaştığı tezi. Benzer bir iddia da hemen hemen aynı tarihlerde Müslüman denizcilerin Amerika’yı keşfettiği yönünde. Tabi bunların hepsi ihtimal dâhilinde. Gerçeklik payları tartışılır.

Daha sonra Amerika bir çok ülkeden çok sayıda göç almaya başlamış. Başta kanun kaçakları, kralı, ülkesini ve yönetimini sevmeyenler, yeni kıtanın zenginliğinin peşine düşen Britanyalılar, Hollandalılar, İspanyollar Amerika’ya büyük bir göç akını başlatmışlar.

Göçlerin artmasıyla koloniler oluşturulmaya başlanmış. Kolonileşme sürecinin başlamasıyla birlikte ilk daimi yerleşim birimi Jamestown 1607 yılında kurulmuş.

Jamestown’un kurulmasından kısa bir süre sonra Afrika’dan ilk köleler getirilmeye başlanmış. Köleler başta tarım olmak üzere her hizmette kullanılmış. Bugünün ırkçılık protestolarının da temeli o günlere dayanıyor.

1775–1783 yılları arasında Büyük Britanya ve Kuzey Amerika’daki On Üç Koloni arasında geçen Amerika Bağımsızlık Savaşı başlamış.  Amerika Birleşik Devletleri‘nin kurulmasıyla sonuçlanan savaş olarak tarihe geçmiş. Amerika’daki koloniler Büyük Britanya’nın koymuş olduğu aşırı vergilere isyan etmiş, 9 yıl süren savaşın ardından Amerika bağımsızlığına kavuşmuş.

Daha sonra Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi ilan edilmiş. Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi, On Üç Koloninin Büyük Britanya Krallığından ayrı olarak bağımsızlıklarını ilan ettikleri belgedir. Kongre tarafından 2 Temmuz 1776 tarihinde onaylanmış 4 Temmuz’da ilan edilmiş. Bu tarihten sonra Amerika Birleşik Devletleri‘nde her sene Bağımsızlık Günü olarak kutlanmaya başlanmış.

  1789 yılında ilk ABD başkanı seçilmiş ve George Washington başkan olmuş. 1800 yılında da Wahington DC ulusal başkent haline gelmiş.

1850 yılında Amerika Kuzey – Güney olarak ikiye ayrılmış. George Washington’dan sonra Abraham Lincoln’ün seçim vaadi köleliğin kalkmasıymış. Güney Karolina, Mississippi, Florida, Alabama, Teksas, Georgia ve Louisiana yeni başkanın köleliği kaldıracağına kesin gözle bakarak hemen ABD‘den bağımsızlığını ilan etmişler. Bu eyaletler Jefferson Davis’in başkanlığı altında Amerika Konfedere Devletleri adı altında yeni bir devlet kurmuşlar. Kısa bir süre sonra buna 4 eyalet (Virginia, Arkansas, Kuzey Karolina ve Tennessee) daha katılmış.

Bu toplam 11 eyalet Amerikan İç Savaşında güneyli “konfederasyon tarafını oluşturmuşlar. Ülkenin geri kalan kısmı (özellikle kuzeydoğu kısmı) da kuzeyli birlik tarafını oluşturmuşlar. 1860 yılında ayrışan eyaletler arasında Amerikan İç Savaşı patlak vermiş. 1861 yılında, Güney Carolina’daki Sumter Kalesi’nden ilk top atışıyla birlikte savaş başlamış. 1865 yılında savaş bittiğinde 700 bin kişi hayatını kaybetmiş.

Savaşın ilk sonucu Lincoln’un duraksamalarına ve bazı Demokrat Parti’lilerin tepkisine rağmen köleliğin kaldırılmasıymış. Siyah karşıtı radikal bir güneyli tarafından bir suikast düzenlenmiş ve  ABD başkanı Abraham Lincoln suikaste kurban gitmiş. Yani köleliği kaldırmak onun hayatına mal olmuş.

ABD 1. Dünya Savaşı’ında (1914-1918) 118 bin askerini kaybetmiş. 2. Dünya Savaşı’nda Hiroşima ve Nagazaki’ye atom bombası atarak Japonya’da büyük bir nükleer felaket yaşanmasına sebep olmuş.

1965 yılına gelindiğinde siyahilere eşit vatandaşlık ve oy hakkı tanımışlar. Başta Ku Kulx Klan olmak üzere ABD tarihinde ciddi düzeyde siyah karşıtlığı yapılmış, siyahiler birçok alanda şiddetli bir ayrımcılığa uğramışlar. Eşit vatandaşlık ve oy hakkına ise ancak 1965 yılında kavuşabilmiş siyahi Amerikalılar. Yani bu konuda yine herkes Mustafa Kemal Atatürk’e minnet duymalı…

Siyahların hakları için mücadele eden, Martin Luther King 1968 yılında öldürülmüş. Martin Luther, dünya genelinde şiddet karşıtı ve ırksal eşitlik görüşleriyle tanınmaktadır ve 1964 yılında Nobel Barış Ödülü’nü kazanmıştır. “Bir hayalim var” isimli konuşması dünya tarihinin en önemli konuşmalarından biri kabul edilir. Bulursanız dinlemenizi şiddetle tavsiye ederim.

Daha sonra bir başkan daha suikaste kurban gitmiş. 1963 yılında John F. Kennedy öldürülmüş. En genç seçilen ve en genç ölen ABD başkanıymış. Ölümündeki gizem hala varlığını korumakta…

Bu ölüm olaylarının yanı sıra Richard Nixon 1974 yılında Watergate skandalı sebebiyle, ABD tarihinde istifa eden ilk ve tek başkan olmuş. Watergate skandalı ise şöyle oluyor. 17 Haziran 1972 günü 5 hırsız Watergate iş merkezindeki bir büroya girerken polis tarafından yakalanarak tutuklanmış. Skandal, Washington DC  Watergate Ofis Binasında ABD‘nin o zamanki ana muhalefet partisi olan Demokratik Parti‘nin genel merkezine beş kişinin girmesi ve burayı soyması, Nixon yönetiminin ise daha sonra suçla ilgisini örtbas etmeye yönelik girişimlerinden kaynaklanmış. Faillerin tutuklanmasından kısa bir süre sonra, basın ve Adalet Bakanlığı o sırada üzerlerinde bulunan nakit ile Nixon arasında seçim kampanyası komitesi tarafından kullanılan bir rüşvet fonu arasında bir bağlantı bulmuşlar. Sürdürülen soruşturmada hırsızların Nixon‘ın partisi olan Cumhuriyetçi Parti ile bağlantılı olduklarını ve amaçlarının Demokratik Parti’nin telefonlarını gizlice dinlemek üzere mikrofonlar yerleştirmek olduğunu ortaya koymuş. Bunun üzerine Başkan Richard Nixon bu hırsızlığın arkasında olan bütün siyasetçilerin ortaya çıkarılması için Adalet Bakanını görevlendirmiş. Cox isimli bir savcı, Beyaz Saray ‘da başkanın bütün konuşmaların teybe alındığını öğrenerek bu bant kayıtlarının kendisine verilmesini istemiş. Richard Nixon bu isteği kesinlikle reddetmiş ve Cox’un görevden alınmasını emretmiş. Adalet Bakanı Cox’u görevden almayı reddedince Richard Nixon istifa etmiş. Yani başkan da olsan dediğin her zaman yapılmıyor.

Yine Amerika tarihinin önemli adımlarından biri de ABD’nin ilk siyahi devlet başkanı olan Barack Hussein Obama‘dır. 4 Kasım 2008’de yapılan ABD başkanlık seçimlerinde ABD’nin 44. devlet başkanı seçilmiş ve 20 Ocak 2009 tarihinde bu görevi George W. Bush’tan devralmıştır. ABD tarihinin ilk siyahî ve Amerikan olmayan Kenyalı devlet başkanı olmuş ve böylece Martin Luther King’in hayalini gerçekleştirmiştir…

Biraz genel kültür gibi bir yazı olsa da umarım faydasını görmüşsünüzdür. Bir sonraki yazımda nasıl kutladıklarını kısaca aktaracağım.. Orada görüşürüz 🙂

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s